Jezik prava

Kad se govori o jeziku prava, misli se, pre svega, na jezik pravne norme, na njeno pisanje, stilizovanje i značenje. Smisao i duh prava izražava se jezikom, pisanim normama koje treba da obuhvate (pojme) određeno pravno pravilo, tako da ne samo tvorac norme (zakonodavac) već i svaki onaj ko tu normu čita i tumači i posle stotinu godina, može proniknuti u isto ono njeno značenje i smisao koje joj je dao njen tvorac.

            To znači da tvorac pravne norme, pored pravnog obrazovanja i opšte i pravne kulture, mora posedovati i visok nivo jezičke kulture, koja će mu omogućiti da ne govori jezikom teorije već jezikom prakse, da suvoparne i uopštene pravne institute i pojmove pretoči u uobičajen jezik shvatljiv, većma, i običnom čoveku, da, kao što reče nemački filozof Rudolf fon Jering, zakonodavac treba da misli kao filozof a govori kao seljak.

            Jeziku prava posebno šteti kada se taj jezik indoktrinira nametnutim kovanicama koje se izrode u određenom političkom miljeu ili izvesnom političkom trenutku, uslovljenom ratom, određenom ideologijom, nacionalizmom i sl. Tako npr. u Zakonu o rešavanju sukoba zakona sa propisima drugih zemalja, u njegovom prvobitnom tekstu, kada je usvojen 1982.godine (“Službeni list SFRJ”, br. 43/1982), nigde se ne koristi izraz “jugoslovensko pravo”, niti “jugoslovenski državljanin”, već se u 109 članova, puni naziv “Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija” ponavlja se 132 puta. Naime, smatralo se da pridev “jugoslovenski” nije prihvatljiv jer krnji postojeći federalizam i asocira na unitarnu državu. Ili, Zakon o nasleđivanju Srbije iz 1995.godine, sledstveno “buđenju nacionalne svesti” u to vreme, uvodi nepoznate i jezički rogobatne termine, pa umesto termina “testament” koristi izraz “zaveštanje”, a “legat” naziva isporukom, a sublegatara naziva “podisporukoprimac”. Radi se o “naftalinskim” izrazima, koji su se potpuno odnarodili, jer je i najnepismenijem građaninu poznatije da se poslednja volja zove testament nego zaveštanje.