PRAVNI
IZVOR:
ZAKON
O JAVNIM AGENCIJAMA ("Službeni glasnik RS",
br. 18/2005 i 81/2005)
POJAM
Pored državne uprave u užem smislu, koju čine organi
državne uprave (ministarstva, organi u sastavu ministarstava,
posebne organizacije, u nekom smislu i službe vlade),
autonomnih pokrajina, opština, gradova i grada Beograda,
kojima se poslovi državne uprave poveravaju zakonom,
u našem pravnom sistemu već postoje organizacije
koje vrše pojedine poslove državne uprave koji su
im povereni zakonom: javna preduzeća, ustanove,
organizacije za socijalno osiguranje, itd. U poslednjih
nekoliko godina posebnim zakonima kod nas se osnivaju
i novi statusni oblici pod nazivom: agencije, koje,
po pravilu, posluju po propisima o javnim službama.
Javna agencija osniva se za vršenje razvojnih, stručnih
i regulatornih poslova koji ne zahtevaju stalan
i neposredan politički nadzor i ako javna agencija
može bolje i delotvornije da ih vrši nego organ
državne uprave, naročito ako se u celini ili pretežno
mogu finansirati od cene koju plaćaju korisnici
usluga. Osnovane su brojne agencije u raznim oblastima.
STATUS
Javna agencija je samostalna i ima svojstvo pravnog
lica, koje stiče upisom osnivanja u sudski registar.
Organi javne agencije jesu upravni odbor i direktor.
FINANSIRANJE
Javna agencija se finansira iz cene koju plaćaju
korisnici usluga, poklona (donacija), priloga pokrovitelja
(sponzorstava), budžeta Republike Srbije i drugih
priloga i prihoda koje ostvari prema zakonu. Po
pravilu, ako se godišnjim obračunom prihoda i rashoda
utvrdi da su ukupno ostvareni prihodi agencije veći
od ostvarenih rashoda, razlika sredstava uplaćuje
se na račun budžeta Republike Srbije, a u slučaju
da agencija ne ostvari planirane prihode po osnovu
obavljanja poslova iz svoje nadležnosti, nedostajuća
sredstva obezbeđuju se iz budžeta Republike Srbije
VRSTE
U oblasti privrede osnovano je više javnih agencija:
Agencija za privredne registre (2004), Agencija
za privatizaciju (2001), Agencija za licenciranje
stečajnih upravnika (2004), Agencija za osiguranje
depozita (2005), Agencija za razvoj malih i srednjih
preduzeća (2001), Agencija za osiguranje i finansiranje
izvoza Republike Srbije (2005), Agencija za strana
ulaganja i promociju izvoza (2004).
DELATNOST
Delatnost i poslovi ovih agencija precizorani su
zakonom kojim su osnovane. Tako, Agencija za privredne
registre vodi zakonom utvrđene registre kao jedinstvene
centralizovane baze podataka, i to: Registar privrednih
subjekata, Registar založnog prava na pokretnim
stvarima i pravima, Registar finansijskog lizinga,
kao i druge registre određene zakonom. Agencija
za privatizaciju obavlja delatnost posredovanja
u prodaji državnog i društvenog kapitala i imovine
u postupku privatizacije. Agencija obavlja poslove
obaveznog osiguranja depozita fizičkih lica, u skladu
sa zakonom kojim se uređuje osiguranje depozita.
Agencija za osiguranje depozita obavlja funkciju
stečajnog ili likvidacionog upravnika u bankama
i društvima za osiguranje, učestvuje u upravljanju
bankama čiji je akcionar Republika Srbija, organizuje
i sprovodi postupak prodaje akcija tih banaka, organizuje
i sprovodi postupak privatizacije društvenog, odnosno
državnog kapitala u društvima za osiguranje. Agencija
za licenciranje stečajnih upravnika obavlja sledeće
poslove: izdaje, obnavlja i oduzima licencu za obavljanje
poslova stečajnog upravnika, organizuje i sprovodi
stručni ispit za stečajnog upravnika, vodi imenik
stečajnih upravnika, vrši nadzor nad radom i prati
razvoj profesije stečajnog upravnika, prati primenu
propisa kojima se uređuje stečajni postupak, prikuplja
i obrađuje statističke i druge podatke od značaja
za sprovođenje stečajnog postupka, predlaže nacionalne
standarde za upravljanje stečajnom masom i kodeks
etike, koji se donose u skladu sa zakonom kojim
se uređuje stečajni postupak.
|
